२२ कार्तिक, जनकपुरधाम। साम चकेबा मिथिला क्षेत्रबाट शुरु भएको हिन्दू चाड हो। यो एकताको पर्व हो । यो नोभेम्बरमा मनाइन्छ र चराहरू हिमालयबाट तल नेपालको मैदानहरूमा बसाइँ सर्ने क्रममा सुरु हुन्छ। लोक नाटक र गीत समावेश भएको यो पर्व दाजुभाइ र दिदीबहिनीबीचको प्रेमलाई मनाउने र पुराणमा उल्लेखित किंवदन्तीमा आधारित छ।
यसले कृष्णकी छोरी सामको कथा बताउँछ जसलाई गलत कामको झूटो आरोप लगाइएको थियो। उनको बुबाले उनलाई पंक्षीमा परिणत गरेर सजाय दिनुभयो, तर उनको भाइ चकेवाको माया र बलिदानले उनलाई अन्ततः मानव रूप प्राप्त गर्न अनुमति दियो।
छठ पूजाको रातबाट पर्व सुरु हुन्छ । यो कार्तिक महिनाको सातौं दिन हो। युवती, प्रायः अविवाहित केटीहरू रातमा सामा र चकेवा, मैनबत्ती, कोहल, माटोको दैनिक प्रयोगका उपकरणहरू सहितको टोकरी लिएर छठको घाटमा भेला हुन्छन्।
तिनीहरू परम्परागत गीत गाउँछन्, कोहल बनाउने, टोकरीहरू आदानप्रदान गर्ने जस्ता केही अनुष्ठानहरू गर्छन्। यो पर्व कार्तिक पूर्णिमासम्म चल्छ । कार्तिक पूर्णिमाको शुभ अवसरमा केटीहरूले नदीमा नुहाउने र साम र चकेवाका मूर्तिहरूलाई नदीमा विसर्जन गर्ने गरिन्छ ।
