३०पुष,जनकपुरधाम। नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB) ले आज सार्वजनिक गरेको पछिल्लो बृहत् आर्थिक अपडेटले रेमिट्यान्स आप्रवाह, भुक्तानी सन्तुलन र कुल विदेशी मुद्रा सञ्चिति र व्यापार सन्तुलनमा सुधारका साथ क्रमिक आर्थिक सुधार भएको देखाएको छ ।
अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा ६.३ प्रतिशतले घटेको विप्रेषण आप्रवाह चालु आर्थिक वर्षको पहिलो पाँच महिना (साउनदेखि पुस मसान्तसम्म) २३ प्रतिशतले बढेर रु ४८० अर्ब ५० करोड पुगेको छ ।
सन् २०२२-२३ को पाँच महिनामा कुल व्यापार घाटा १८.८ प्रतिशतले घटेर रु ५९७ अर्ब ४४ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो घाटा ५४.७ प्रतिशतले बढेको थियो ।
२०२२-२३ को पाँच महिनामा वस्तु आयात अघिल्लो वर्ष ५९.५ प्रतिशतले बढेको तुलनामा २०.७ प्रतिशतले घटेर रु ६६४ अर्ब ७५ करोड पुगेको छ । तर चिन्ताजनक कुरा के छ भने अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा १०५ दशमलव ६ प्रतिशतले बढेको वस्तु निर्यात पनि ३४.६ प्रतिशतले घटेर रु ६७ अर्ब ३० करोड पुगेको छ ।
बृहत् आर्थिक वर्ग (बीईसी) अनुसार कुल निर्यातमा मध्यवर्ती र अन्तिम उपभोगका वस्तुहरूको योगदान क्रमशः ५३.४ प्रतिशत र ४६.५ प्रतिशत रहेको छ भने समीक्षा अवधिमा कुल निर्यातमा पूँजीगत वस्तुको अनुपात ०.०५ प्रतिशतमा नगण्य रहेको छ ।
अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा कुल निर्यातको मध्यवर्ती, पूँजीगत र अन्तिम उपभोग्य वस्तुको अनुपात क्रमशः ४७.१ प्रतिशत, ०.०२ प्रतिशत र ५२.९ प्रतिशत रहेको थियो ।
आयाततर्फ समीक्षा अवधिमा मध्यवर्ती वस्तुको अंश ५३.१ प्रतिशत, पूँजीगत वस्तुको ९ प्रतिशत र अन्तिम उपभोग्य वस्तुको हिस्सा ३८ प्रतिशत रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो अनुपात क्रमशः ५३.८ प्रतिशत, १०.९ प्रतिशत र ३५.४ प्रतिशत थियो ।
भुक्तानी सन्तुलन (BoP) – कुनै निश्चित अवधिमा देशमा प्रवाह हुने सबै पैसा र बाँकी विश्वमा प्रवाह हुने रकम बीचको भिन्नता – घाटाको तुलनामा समीक्षा अवधिमा ४५ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ बचतमा रह्यो। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा १९५ अर्ब १ करोड रुपैयाँ थियो ।
कूल विदेशी मुद्रा सञ्चिति सन् २०२२ को डिसेम्बर मसान्तमा ९ अर्ब ५४ करोड डलरको तुलनामा डिसेम्बर मसान्तमा तीन प्रतिशतले बढेर ९ अर्ब ८२ करोड अमेरिकी डलर पुगेको छ ।सन् २०२२-२३ को पाँच महिनाको आयातलाई आधार मान्दा बैंकिङ क्षेत्रको विदेशी विनिमय सञ्चिति पर्याप्त छ । केन्द्रीय बैंकको प्रतिवेदन अनुसार १० महिनाको सम्भावित व्यापारिक आयात र ८.७ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात कभर गर्नका लागि ।
