समाजिक फिड,
माघ १, २०८१, जनकपुरधाम l
पुराणहरूमा मकर संक्रान्तिलाई देवताहरूको विशेष दिन मानिएको छ। विश्वास गरिन्छ कि यस दिन गरिएको दानले सय गुणा बढी फल दिन्छ। मकर संक्रान्तिबाट मलमास समाप्त हुने भएकाले विवाह, मुंडन, जनेऊजस्ता सबै प्रकारका शुभकार्यहरू यस दिनदेखि प्रारम्भ गर्न सकिन्छ।
धार्मिक मान्यता अनुसार, मकर संक्रान्तिका दिन स्वर्गका द्वार खुल्छन्। यस दिन तीर्थ स्नान, पूजा-पाठ र दान गर्नाले मोक्ष प्राप्त हुन्छ भने पौराणिक कथाअनुसार, भीष्म पितामहले उत्तरायणको प्रतिक्षा गरी मकर संक्रान्तिका दिन आफ्नो देह त्याग गरे, जसले उनलाई जन्म-मरणको चक्रबाट मुक्त गरायो।कथा अनुसार, यही दिनमा गङ्गा पृथ्वीमा अवतरित भइन् र राजा भागीरथका ६०,००० सन्तानहरूलाई मोक्ष प्रदान गरिन्।
मकर संक्रान्तिको वैज्ञानिक महत्व
खिचडी दाल, चामल र तरकारीबाट बनेको पोषणयुक्त खाना हो। यो स्वास्थ्यको लागि लाभदायक र पचाउन सजिलो मानिन्छ। चिसो मौसममा हल्का र ऊर्जा प्रदान गर्ने खाना आवश्यक हुने भएकाले यस दिन खिचडी खाने चलन रहेको छ।
तिल शरीरलाई न्यानो राख्न मद्दत गर्छ भने गुड पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ। तिल-गुडले शरीरमा सकारात्मक ऊर्जा र स्वास्थ्य लाभ प्रदान गर्छ।
मकर संक्रान्तिका दिन पतंग उडाउनुका पछाडि वैज्ञानिक कारण पनि छ। यस क्रममा सूर्यको प्रकाशमा समय बिताउन पाइन्छ, जसले भिटामिन डी प्रदान गरेर हड्डीलाई बलियो बनाउँछ।
मकर संक्रान्ति केवल धार्मिक पर्व मात्र नभएर समाजलाई एकताको सन्देश दिन्छ। परिवार र साथीभाइसँग मिलेर यो पर्व मनाइन्छ। गङ्गा स्नान, पतंग उडाउने प्रतियोगिता र सांस्कृतिक कार्यक्रम यस पर्वलाई विशेष बनाउँछन्।
सूर्य उत्तरायण भएपछिका दिन लामो र रात छोटा हुन थाल्छन्। यसले मानिसलाई उन्नतितर्फ प्रेरित गर्छ। प्रकाशमा वृद्धि हुनु र अन्धकार घट्नुका कारण मानिसको मानसिक र शारीरिक शक्तिमा वृद्धि हुन्छ।
मकर संक्रान्तिले मानिसलाई स्वास्थ्य, समाज र समृद्धिको बाटोमा डोर्याउँछ।