सामाजिक फीड-
जनकपुरधाम, कार्तिक १५ गते ।
आज तिहारको तेस्रो दिन कुकुर पूजा र लक्ष्मी पूजा मनाइँदैछ। यो वर्ष तिथिको हेरफेरका कारण, दोस्रो दिन पर्ने कुकुर तिहार तेस्रो दिनमा आएको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ। आज बिहान कुकुर पूजा गरिनेछ भने साँझ लक्ष्मी पूजा हुनेछ।
धर्मशास्त्रविद् प्रा.डा. रामचन्द्र गौतमका अनुसार कुकुर तिहारमा यमराजका द्वारपालका रूपमा बस्ने श्याम र सबल नामका कुकुरको पूजा गरिन्छ। धार्मिक विश्वास अनुसार कुकुरले मृत्युपश्चात् यमलोक जाँदा बाटो खुला गरिदिन्छ। यसैगरी, कुकुरले धर्मराज युधिष्ठिरलाई स्वर्ग यात्रामा समेत साथ दिएको भनाइ छ।
आजलाई नरक चतुर्दशी पनि भनिन्छ। यस अवसरमा बिहान स्नान, तर्पण, र यमदीप बगाइ नरक दर्शन नहुने धार्मिक विश्वास रहेको छ। घर सफा गरी गाईको गोबर र रातोमाटोले लिपेर दीपावली गरिन्छ र लक्ष्मीलाई आमन्त्रण गरिन्छ। यसलाई दीपमालिका पनि भनिन्छ।
कात्तिक कृष्ण औँसीको रातलाई सुखरात्रि मानिन्छ, र लक्ष्मीपूजाको लागि आँगनदेखि पूजा कोठासम्म लक्ष्मी आउने बाटो बनाइन्छ। परम्परागत रूपमा दीप प्रज्वलनको लागि तेलको दीयो बाल्ने चलन छ, यद्यपि आजकल मैनबत्तीको प्रयोग पनि बढेको छ।
लक्ष्मी पूजा पश्चात् कन्या केटी र छोरी चेलीलाई पूजा गरी दक्षिणा दिने प्रचलन छ। धन बाहिर जान नदिन पूजा पछि सामान बाहिर नपठाउने विश्वास गरिन्छ। सन्ध्याकालमा महिलाहरूले नाङ्लो ठटाएर “अलक्ष्मी भागोस्, लक्ष्मीको आगमन होस्” भन्दै शुभकामना व्यक्त गर्ने शास्त्रीय परम्परा छ।
आज बेलुकी युवतीहरू भैलो खेल्दै घरघरमा रमाइलो गर्छन्। भगवान विष्णुले बलिराजालाई पञ्च दिन तीन लोकमा शासनको वरदान दिएपछि भलो होस् भनी गाउने चलन रहेको मानिन्छ। भैलो खेल्न आउनेलाई धान, चामल, पैसा र सेलरोटी दिने प्रचलन छ।
